studio legale vellini
Cambia lingua:
News
14/01/2014
Orzecznicwo europejskie w sprawach z zakresu ochrony srodowiska, penitecjarnych oraz wolnosci wyznania
Autor: Cezary Maciej Gajewski
Ochrona srodowiska a prawa czlowieka
Oczywiste powiązanie między ochroną środowiska a ochroną praw człowieka nie może pozostać bez znaczenia dla ponadnarodowego systemu ochrony skonsolidowanych praw człowieka. Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności chociaż nie przyznaje człowiekowi prawa do środowiska, zawiera jednak szereg przepisów, które pozwoliły na rozwój prawa środowiska orzecznictwu organów sądowych. Właśnie w dziedzinie środowiska Europejska Konwencja, zgodnie z interpretacją którą wydał Trybunał, okazała się być ważnym instrumentem który, należy interpretować ściśle w świetle poglądów panujących w społeczeństwie.
Środowisko staje się wartością społeczeństwa, która uzasadnia ograniczenie innych praw zagwarantowanych w Karcie i wymaga pozytywnego działania państwa skierowanego na jej ochronę. Orzecznictwo Strasburga uznało, że przygotowanie działań na rzecz ochrony środowiska
Było warunkiem koniecznym do korzystania z niektórych podstawowych praw i wolności. Nieprzygotowanie środków pzez państwo będące stroną Konwencji uznane zostało za jej naruszenie, co powoduje obowiązek wypłaty odszkodowania na rzecz pokrzywdzonych. Należy podkreślić, że ochrona środowiska ma przyczynić się do poprawy warunków życia człowieka. Trybunał rozpoznając konkretne zarzuty formułowane przeciwko państwu przez pokrzywdzonych tworzy jednocześnie wspólne zasady i standardy w sferze praw człowieka, które Państwa - Strony zobligowane są zagwarantować jednostce w każdych warunkach.
Sprawy dotyczące ochrony środowiska w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.
W dokumencie opublikowanym na stronie internetowej Trybunału określono cztery podstawowe obszary interwencji prawa: 1) zanieczyszczenie hałasem, 2) zanieczyszczenie przemysłowe, 3) wylesiene i urbanizacja, 4) bierne palenie.
Zanieczyszczenia dźwiękiem
Orzeczenia Strasburga z zakresu zanieczyszczenia dźwiękiem dotyczyły w szczególności problematyki hałasu lotniskowego (i jego oddziaływania na pobliskie otoczenie). W sprawie Powell i Rayaner przeciwko Wielkiej Brytanii (skarga nr 9310/1981) skarżący – posiadający mieszkania w pobliżu portu lotniczego Heathrow zarzucili, że dopuszczalny poziom hałasu w miejscu ich zamieszkania jest nie do zaakceptowania oraz niewystarczającą aktywność Rządu mającą na celu zmniejszenie. Trybunał nie stwierdził naruszenia art. 8 EKPC. Uznał bowiem, że funkcjonowanie lotniska jest niezbędne dla dobrobytu gospodarczego państwa.
  Sprawa Moreno Gomez przeciwko Hiszpanii (skarga nr 4143/2002) dotyczyła dokuczliwego hałasu wywołanego przez kluby nocne znajdujące się w okolicy domu skarżącej, który poważnie zakłócał jej sen w sposób długotrwały. Trybunał uznał naruszenie prawa skarżącej do poszanowania mieszkania na skutek braku działań władz w sprawie zakłócenia ciszy nocnej. Ze względu na natężenie hałsu (w porze nocnej) oraz wieloletnie utrzymywanie się tego stanu rzeczy Trybunał stwierdził naruszenie art. 8 EKPC. Natomiast przypadek Mileva i in. przeciwko Bułgarii (skarga nr 43449/2002 i 21475/2004) dotyczył zarzutu cierpienia z powodu dokuczliwego hałasu wywołanego działalnością salonu gier, klubu komputerowego oraz biura, które znajdowały się w pomieszczeniach przylegających do mieszkań skarżących. Trybunał w Strasburgu stwierdził, że władze nie podjęły żadnych działań wobec skarg pochodzących od lokatorów owych mieszkań. Chociaż na pewnym etapie wydane zostały dwa nakazy zamknięcia klubów, nigdy jednak ich niezamknięto. Na skutek powyższego przez ponad cztery lata skarżący byli narażeni na wysoki poziom hałasu i uciążliwości, które godziły w ich życie prywatne i rodzinne z pogwałceniem art. 8 Konwencji.
  Zanieczyszczenia przemyslowe
W sprawie Giacomelli przeciwko Włochom (skarga nr 59909/2000) skarżąca postawiła zarzut szkodliwych emisji pochodzących z zakładu neutralizującego odpady toksyczne, którego lokalizacja wynosiła zaledwie 30 m od jej domu. Według skarżącej stanowił on poważne zagrożenie dla jej zdrowia oraz mieszkania. Zanim sprawa trafiła do Strasburga rozpatrywana była najpierw przez sądy krajowe, które choć nakazały wstrzymanie działalności zakładu do momentu spełnienia wymogów dotyczących ochrony środowiska, to jednak organy administracyjne nigdy ich niewykonały. Trybunał orzekł, że przez okres kilku lat prawo skarżącej do poszanowania mieszkania było ograniczone (z naruszeniem art. 8 Konwencji) na skutek niebezpiecznej działalności prowadzonej przez zakład.
  Sprawa Guerra przeciwko Włochom (sprawa nr 14967/1989) wytoczona przez mieszkańców 40 miejscowości gminy Manfredonia leżącej w odległości około 1 km od fabryki nawozów. W 1988 r. fabryka został zaklasyfikowana do grupy wysokiego ryzyka w oparciu o kryteria wprowadzone przez D.P.R n .175/1988 , który został przyjęty do włoskiego systemu prawnego Dyrektywą Seveso (dyrektywa nr. 82/501/EWG) w sprawie ryzyka znaczących wypadków spowodowanych przez określone działania przemysłowe szkodliwe dla środowiska i dobrego samopoczucia populacji. W wyniku awarii, do której doszło w fabryce 150 osób trałio do szpitala z ostrymi objawami zatrucia arszenikiem. Skarżący sformułowali, że niezastosowanie praktycznych środków, któych celem byłoby zredukowanie poziomu zanieczyszczenia oraz niebezpieczeństwa poważnych awarii wynikających z działalności fabryki naruszyło ich prawo do poszanowania życia i integralności fizycznej. Trybunał przypomniał, że zanieczyszczenie środowiska o poważnej skali może negatywnie wpłynąć na samopoczucie jednostki, a także uniemożliwić korzystanie z własnego domu. Mieszkańcy oczekiwali, aż do dnia kiedy w 1994 r. produkcja nawozów została zakończona, na interesującą ich informację, umożliwiającą im powzięcie oceny ryzyka grożącego im oraz ich rodzinom, jeśli nadal mieszkaliby w swoim mieście znajdującym się w szczególnym narażeniu na niebezpieczeństwo w przypadku wystąpienia awarii w fabryce. Według Trybunału Włochy nie wywiązały się z obowiązku zapewnienia skarżącym prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, co naruszyło art. 8 Konwencji.
  Skarga Lopez Ostra przeciwko Hiszpanii (skarga nr 16798/1990) formułowała zarzut zanieczyszczania środowiska wywołanego przez działalność zakładu utylizacji odpadów przemysłu garbarskiego, wytwarzającego opary, nieprzyjemne zapachy oraz doprowadził do skażenia. W konsekwencji wywołało to problemy zdrowotne u osób mieszkających w okolicy. Zwłaszcza córka skarżącego cierpiała na nudności, wymioty oraz anoreksję, które, zdaniem lekarza pediatry, były następstwem zanieczyszczenia środowiska. Trybunał stwierdził, że doszło do naruszenia Artykułu 8 Konwencji w zakresie w jakim Hiszpania nie zachowała należytej równowagi pomiędzy interesem gospodarczym miasta, a skutecznym korzystaniem przez skarżącego z prawa do poszanowania mieszkania oraz życia prywatnego i rodzinnego.
  Wylesiene i urbanizacja
Kyrtatos przeciwko Grecji (skarga nr 41666/1998). Zdaniem skarżących proces urbanizacji w południowo-wschodniej części wyspy Tinos spowodował zniszczenie ich środowiska fizycznego oraz w niekorzystny sposób wpłynął na ich życie prywatne. W szczególności zarzucili, że teren stracił swoją urodę i jego walor zmienił się znacznie z naturalnego siedliska flory i fauny na miejsce oblegane przez turystów. Nie stwierdzono naruszenia Artykułu 8, ponieważ skarżący nie zostali bezpośrednio dotknięci. Trybunał uznał, że nawet jeśli przyjąć, że doszło do zniszczenia środowiska przez rozwój terenu to skarżący nie wykazali, że zarzucane szkody dla ptaków i innych chronionych gatunków żyjących w bagnie miały charakter bezpośrednio naruszający ich własne prawa na mocy Artykułu. 8. Możliwe, że byłoby inaczej gdyby zniszczenia środowiska na, które powołali się skarżący dotyczyły zniszczenia lasu usytuowanego w okolicy ich domu, sytuacja taka mogłaby w sposób bardziej bezpośredni dotknąć ich dobre samopoczucie.
  Bierne palenie
W tym zakresie spraw szczególnie interesująca wydaje się sprawa Florea przeciwko Rumunii  (skarga nr 37186/03). Skarżący, cierpiący na przewlekłe zapalenie wątroby oraz nadciśnienie tętnicze, podniósł, że w trakcie pobytu w zakładzie karnym musiał dzielić 35-łóżkową celę przez kilka miesięcy z 110-120 innymi więźniami. Według niego 90% współwięźniów było palaczami. Ponadto w czasie swoich trzech pobytów w szpitalu więziennym, gdzie został przeniesiony z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, także był zmuszony do przebywania z osobami palącymi. W sprawie tej Trybunał stwierdził, że Pan Florea nigdy nie był osadzony w celi indywidualnej i musiał dzielić przestrzeń z palaczami nawet w oddziałach dla przewlekle chorych pacjentów szpitala więziennego i więziennej izbie chorych, co było sprzeczne z zaleceniami lekarskim. Trybunał wypowiedział się jednak krytycznie pod adresem rządu Rumunii, który mimo wprowadzonego w 2002 r. prawa zakazującego palenia w szpitalach oraz w oparciu o szereg orzeczeń rumuńskich sądów stwierdzających obowiązek osobnego przetrzymywania więźniów palących i niepalących, nie dopilnował przestrzegania tego prawa. Zatem warunki przetrzymywania, włączając bierne palenie, które dotyczyło skarżącego naruszały Artykuł 3 Konwencji.
      CONDIZIONI DELLE CARCERI ITALIANE   Warunki życia we włoskich więzieniach
  Warunki życia wielu włoskich więźniów, zmuszonych do egzystencji w celach o powierzchni nie większej niż trzy m˛ na osobę często bez ciepłej wody, odpowiedniego ogrzewania i oświetlenia, kontrastują z zakazem tortur oraz nieludzkiego i poniżającego traktowania. Grupa więźniów niezadowolonych z odbywania kary własnie w takich warunkach skierowała skargę do Europejskiego Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu o wymierzenie zadośćuczynienia za naruszenie ich prw. Trybunał w Strasburgu ogłosił ich ofiarami nieludzkiego i ponizajacego traktowania oraz nakazał rządowi Włoch wypłacenie odszkodowania skarżącym. Ponadto Włochy zostały zobowiązane do podjęcia wszelkich właściwych środków mających na celu zaprzestanie powyższym naruszeniom oraz zapobieżenie nowym. Państwo włoskie jest zobowiązane do zapewnienia godziwych warunków życia więźniom w ciągu jednego roku. Należy dodać, że jako główną przyczynę przepełnienia włoskich zakładów karnych ETPC w Strasburgu wskazł zbyt częste korzystanie z opcji tymczasowego aresztowania.
Dodatkowo Trybunał zobowiązał rząd do uregulowania kwestii dotyczącej wykorzystywania więzienia jako ostatecznej kary w zależnosci od wagi przestępstwa.
      LIBERTA` DI RELIGIONE NEI LUOGHI DI LAVORO   Kiedy wolność religii i wyznania w miejscu pracy jest dozwolona, a kiedy ograniczona
  Czy podczas wykonywania służbowych obowiązków powinno się całkowicie zapominać o wyznawanej wierze, światopoglądzie i wartościach? Czy poza służbowym uniformem powinno się zabraniać noszenia w sposób widoczny jakichkolwiek przedmiotów w szczególności symbolizujących wyznawaną wiarę tylko dlatego, aby przypadkiem nie obrazić kogoś o innym światopoglądzie, albo co gorsza nie popsuć wizerunku firmy, w której jest się zatrudnionym? Otóż sędziowie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu uznali, że nie można zakazać noszenia w miejscu pracy symboli wiary - można jedynie ograniczyć to prawo w szczególnych przypadkach, np. gdy narusza prawa innych.
W konkretnym przypadku Nadii Eweidy, pracownicy obsługi naziemnej lotniska Heathrow, której brytyjskie linie lotnicze British Airways zabroniły noszenia małego krzyżyka na szyi, sędziowie stwierdzili, że wydany przez jej pracodawcę zakaz narusza zasadę wolności wyznania.
W przypadku innej skarżącej Shirley Chaplin, pielęgniarki z wieloletnim stażem pracy, której pracodawca również zakazał (ze względów bezpieczeństwa) noszenia krzyżyka na szyi Trybunał uwzględnił argumenty szpitala i tym samym nie stwierdził naruszenia Konwencji. W uzasadnieniu podano, że podczas czynności pięlęgnacyjnych u starszych ludzi przy nieostrożnych ruchach pacjenci mogliby zawadzić o łańcuszek i skaleczyć się.
Obowiązująca od grudnia 2005 r. w Wielkiej Brytanii ustawa o partnerstwie cywilnym wymusiła na urzędnikach stanu cywilnego obowiązek podpisania z pracodawcą nowych umów zezwalających na prowadzenie ceremonii formalnej rejestracji takich partnerstw między parami homoseksualnymi. Skarżąca Lilian Ladele będąca urzędniczką stanu cywilnego w londyńskiej dzielnicy Islington z przekonań religijnych odmówiła podpisania umowy. W rezultacie zostało przeciwko niej w maju 2007 r. wszczęte postępowanie dyscyplinarne. Gary McFarlane był doradcą w prywatnej organizacji specjalizującej się poufną terapią seksualną i poradnictwem dla par. Między jego przekonaniami religijnymi a pracą z parami tej samej płci istniał konflikt, a to natomiast nie podobało się jago przełożonym. Zostało więc wszczęte przeciwko niemu dochodzenie dyscyplinarne, a następnie zwolniono go z pracy za poważne naruszenie obowiązków zawodowych. W przypadku tych spraw Trybunał uznał, że pracodawcy stosowali politykę niedyskryminacji względem klientów. Natomiast prawo do niedyskryminacji ze względu na orientację seksualną jest chronione również przez Konwencję.
Trybunał w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że wolność religii stanowi podstawowy element tożsamości wierzących i jest fundamentem pluralistycznych demokracji. Dodał także, że konieczne jest zachowanie równowagi między koniecznością ochrony praw osób wierzących a dobrem innych osób.

Pagine: [ 1 ][ 2 ][ 3 ][ 4 ][ 5 ][ 6 ][ 7 ][ 8 ][ 9 ][ 10 ][ 11 ][ 12 ][ 13 ][ 14 ][ 15 ][ 16 ][ 17 ][ 18 ]
Copyright © Studio Vellini. P.IVA 00378848881. All Rights Reserved. Powered by netskin.net